Geschiedenis van Orange (Fr)

 

 

Vorstendom Orange

      

Het vorstendom Orange is een klein voormalig vorstendom in de Provence, een streek in het zuidoosten van Frankrijk. In het Nederlands werd het historisch als Oranghien aangeduid en later verder vernederlandst tot Oranje.

In 1096 nam de graaf van Orange deel aan de eerste kruistocht. In 1150 laat de laatste prinses van Orange, Tiburge, het prinsdom aan het huis Des Baux na. In 1208 werd onder Guillaume des Baux de kathedraal Notre-Dame-de-Nazareth ingewijd. Nadat het bevolkingsaantal in 1348 door de pest gehalveerd werd, gaf Raymond V des Baux ruim toegang tot de stad aan de joden.

In 1393 ging het prinsdom over in handen van de familie de Chalon. In 1530 stierf Philibert, de laatste van dat huis en erfde Ren?van Nassau (ook genoemd Ren?van Chalon), de zoon van Philiberts zuster Claudia het prinsdom. Zijn devies was: Chalon-Orange Maintiendrai). Hij was Heer van Breda en Prins van Oranje. Deze stierf ook zonder nageslacht en zo komt het prinsdom aan zijn neef Willem de Zwijger. De stad werd hiermee allengs betrokken in de geloofsstrijd die zich overal in Europa openbaarde.

In 1562 vond een strafexpeditie plaats tegen de protestanten die zich in de stad verschanst hadden. Het prinsdom bleef echter in handen van de Oranjes en Prins Maurits versterkte de stad tot een moderne burcht. Het rampjaar 1672 had ook voor Orange gevolgen. In 1673 slaagde Lodewijk XIV er in het kasteel volledig te verwoesten.

    

In 1702, na de dood van Stadhouder Willem III, ging het prinsdom over op de prinsen van Bourbon-Conti en dat betekende in 1703 het einde van het protestantisme. Lodewijk XIV nam de stad in en de protestantse inwoners moesten allemaal vertrekken. Bij de Vrede van Utrecht in 1713 werd de aanhechting bij Frankrijk voorgoed erkend. In 1731 werd het prinsdom opgenomen in de Franse provincie Dauphin? en hield het op als onafhankelijke staat te bestaan.

 

Heersers van Orange

 

Huis Orange

Willem met de Hoorn ook wel: Willem de Hoorndrager, Willem met de Korte Neus, Willem of Wilhelmus van Aquitani?/i>, Guilhem, Guillaume au Cornet, Guillaume d'Orange (niet te verwarren met Willem van Oranje) Guillaume de Gellone (circa 752 - 28 mei (?), circa 812) was een legendarische middeleeuwse persoon. Hij was hertog van Aquitani? graaf van Toulouse en ook de eerste archont (vorst) van Orange. Hij is een heilige van de Rooms-katholieke Kerk en beschermheilige van de wapensmeden. Hij zou in 752 geboren zijn als zoon van ene Theodoric, graaf van Autun. Zijn moeder zou Aldana geweest zijn, een buitenechtelijke dochter van Karel Martel. Hij was een neef en paladijn van Karel de Grote.

Tijdens zijn strijd tegen de Moren veroverde hij onder andere het gebied rond Orange. Dit gebied werd hem later door Karel de Grote in leen gegeven, waarmee hij de eerste vorst van Orange werd.

Na de dood van zijn vrouw in 804, mogelijk de dochter van een Moorse vorst, trok Willem zich terug in de Abdij Val Gellone die hij had gesticht in de orde der Benedictijnen van zijn vriend Benedictus van Aniane in het na zijn dood naar hem vernoemde plaatsje Saint-Guilhem-le-D?ert. Zijn zoon B?a werd zijn gouverneur nadat hij zich had teruggetrokken.

Halfbroers van Willems zoon B?a, de opvolger van Willem als gouverneur, waren het niet eens met diens beleid en klaagden hem aan bij het hof in Aken. B?a verloor het geschil en werd door Lodewijk de Vrome verbannen naar Rouen, waar hij zou overlijden. Enkele jaren later werd Bernard van Septimani?benoemd tot graaf van Toulouse. Zijn broer Gu?in de Thurgovie werd zijn gouverneur. Hun halfzus Isembard von Thurgau, erfde Orange en trouwde met Guerin de Provence, zoon van Leibulf de provence die aan de zijde van Willem had gevochten.

Isembard von Thurgau,  geboren circa 735, overleden circa 806 en Guerin de Provence, geboren ??, overleden circa 853 kregen een zoon genaamd Liebulf II de Provence, geboren circa 780, overleden circa 835, getrouwd met Odda, geboren circa 800, overleden 835

Uit dit huwelijk geboren kinderen

Leibulf des Baux, geboren circa 830, overleden circa 900, getrouwd met N.N.

Uit dit huwelijk geboren kinderen:
  • Pons I van Mevouillon, geboren Blismodis de M?on de Narbonnegeboren

    Uit dit huwelijk geboren kinderen:
     
  • Pons II van Mevouillon, geboren Richilde de l?Uz?e

    Uit dit huwelijk geboren kinderen:
     
  • Laugier de Nice, geboren circa 1032, overleden circa 1050 getrouwd met Odile de Vence de Provence, geboren circa 976 in Arles, Bouches-du-Rhone, Provence, France, overleden circa 1032.

    Uit dit huwelijk geboren kinderen:
     
  • Rambaud de Nice, geboren circa 1006, overleden circa 1073, getrouwd met Accelena d?Apt, geboren circa 1032.

    Uit dit huwelijk geboren kinderen:
     
  • Bertrand-Rambaud d?Orange, geboren circa 1045, overleden circa 1073,  getrouwd met Gilberte de Provence, geboren 1035, overleden circa 1065

    Uit dit huwelijk geboren kinderen:
     
  • Raimbaut II van Orange, geboren in Israel, getrouwd met Aircel?e de Francon, geboren circa 1033, overleden circa 1093

    Uit dit huwelijk geboren kinderen:
     

      Raimbaut II van Orange

     .
     
  • Thiburge d'Orange, geboren circa 1096, overleden circa 1150, getrouwd met G?aud Adh?ar de Monteil, geboren circa

    Uit dit huwelijk geboren kinderen:
     
  •    Raimbaut III van Orange, geboren circa 1145, ongehuwd overleden circa in Courth?on, Vaucluse, Provence-Alpes-C?e d'Azur, France

     
     
  •  Thiburge III, geboren circa 1130, overleden circa 1218 in Avignon, getrouwd met in 1173 Bertrand I des Baux , geboren circa 1137 overleden circa 1181, zuster van Raimbaut III van Orange
     

Als deel van het oude Koninkrijk Bourgondi? behoorde het Graafschap Orange sinds 1032 tot het Heilige Roomse Rijk. Maar over de geschiedenis van
het ontstaan van het Prinsdom hangen sluiers en die werden langzamerhand opgelicht als in de 12e-eeuw de Heren van Baux, stammende uit de Provence
het gebied in eigendom verkrijgen. Over het ontstaan van het geslacht Baux zijn weinig verdere gegevens bekend. Het Gravenhuis Baux, splitste zich in
1150 in twee linies, waarvan er een in 1163 door Keizer Frederik Barbarossa I in de Rijksvorstenstand werd verheven.
Het gebied van deze
laatste tak kwam na de dood van Raimbaud III via diens zuster Tiburge III toe aan haar echtgenoot Bertrand I van Baux
. Het gebied van de Grafelijke tak
werd aanvankelijk afgestaan aan de Johannieterorde - een Maltezer Orde - , maar Bertrand III herenigde geheel Oranje in 1308. Het was een klein gebied
Orange, dat dankzij de Keizer als Prinsdom werd erkend en waarvan de heerser voortaan soeverein Vorst was.

 

Prinsen van Oranje

 

Huis Baux

 
  • Guillaume I des Baux-d'Orange, Lord of Baux, geboren circa 1176, overleden circa 1218, getrouwd met Ermengard de M?ouillon, geboren circa 1170, overleden circa 1225

.

  • Raymond des Baux-d'Orange, geboren circa 1200, overleden circa 1282, getrouwd met Malberjone d'Aix, geboren circa 1200.

 

  • Bertrand des Baux-Orange, geboren circa 1242, overleden 21 July 1314, getrouwd met  Eleonore de Gen?e, geboren circa 1260, overleden circa  in Orange, Vaucluse, Provence-Alpes-C?e d'Azur, France

 

  • Raymond IV des Baux-Orange, geboren circa 1278, overleden circa 1340, getrouwd met Anne Tour du Pin, geboren circa 1295, overleden 27 november 1357

 

  • Raymond V des Baux-Orange, geboren circa 1318, overleden in 1393 in Avignon, eerste keer getrouwd met Constance de Trians, tweede keer getrouwd met Jeanne van Genevois, overleden circa 1389

 


Huis Chalon

  • Jean III, overleden in Parijs op 2 september 1418, heer van Arlay en Cerlier, was de eerste prins van Orange uit het geslacht Chalon. Hij was een zoon van Louis I de Chalon-Arlay, heer van Arguel en Cuiseaux en Margaretha van Vienne.

    Hij volgde in 1388 zijn oom Hugo II op als heer van Arlay en trouwde in 1388 met Marie van Baux, het enige kind van Raymond V van Baux en Jeanne van Genevois. Nadat zijn schoonvader in 1393 overleed, erfde Jan het prinsdom Oranje. Hun zoon Louis II de Chalon-Arlay zou hem opvolgen en hun dochter Maria huwde met Jan van Freiburg, graaf van Neuch?el.

     

  • Louis II de Chalon-Arlay geboren circa 1390, overleden circa 1463, bijgenaamd de Goede, was heer van Arlay en prins van Orange.

    Louis was een ambitieus man. Hij probeerde de Dauphin?onder zijn gezag te brengen, maar dat mislukte. Wel wist hij zijn gebieden in oostelijke richting uit te breiden van Neuch?el tot Lausanne. In zijn pogingen om zijn macht verder uit te breiden betuigde hij de ene keer zijn loyaliteit aan de Franse koning, de andere keer weer aan de Duitse keizer of de hertog van Bourgondi? Maar dit leidde ertoe dat hij door niemand echt vertrouwd werd. Lodewijk was ook actief in de Nederlanden: in 1425 diende hij als legeraanvoerder onder Filips de Goede, toen die hertog Jan IV van Brabant ondersteunde.

    Ook wordt Louis verschillende keren als graaf van Genevois genoemd, een titel waarop hij op basis van de erfenis van zijn moeder aanspraken maakte. Het lukte hem echter niet om het graafschap Genevois na de dood van graaf Amadeus VIII van Savoye oftewel tegenpaus Felix V ook daadwerkelijk in bezit te krijgen. Na een ingewikkelde en langdurige strijd besloot de Duitse keizer dat het graafschap Genevois in het bezit van het huis Savoye bleef.

    In zijn testament bepaalde Lodewijk dat de kinderen uit zijn tweede huwelijk voorrang hadden op de kinderen uit zijn eerste huwelijk; dit leidde na zijn dood tot een jarenlange strijd tussen zijn kinden en hun nazaten.

    Louis trouwde tweemaal:

    1. Jeanne de Montfaucon, dochter van graaf Hendrik II van Montb?iard en Maria van Ch?illon.

     

    1. El?nore d' Armagnac, geboren circa 1423/1424, overleden op 10 december 1456 in Nozeroy, dochter van graaf Jan IV van Armagnac en Isabelle van Navarra.

    Zijn zoon Guillaume VII de Chalon-Arlay, uit zijn eerste huwelijk, volgde hem op als prins van Orange.

    .

  • Guillaume VII de Chalon-Arlay, geboren circa. 1417, overleden op 27 oktober 1475 was heer van Arlay en ook prins van Orange.

    Op 19 augustus 1438 huwde hij met Catharina de Montfort, geboren circa 1428, overleden circa 1476, dochter van graaf Richard van Etampes en Maria van Orl?ns. In 1473 werd hij in opdracht van de Franse koning Lodewijk XI door de gouverneur van Franche-Comt?gevangengenomen. Op 15 september 1475 kwam hij vrij, nadat hij de soevereiniteit over Orange heeft moeten overdragen aan de Franse koning.

     

  • Jean IV de Chalon-Arlay, geboren circa 1444, overleden op 15 april 1502, was prins van Orange. Hij was de grootvader van Ren?van Chalon, de eerste Nassau die de titel prins van Orange voerde.

    Jean IV de Chalon-Arlay  was een zoon van Guillaume VII de Chalon-Arlay, prins van Oranje, en Catharina van Etampes. Hij trouwde in 1457 te Brussel met

    • Jeanne de Bourbon, geboren circa 1442, overleden circa 1493, dochter van Karel I van Bourbon. Jeanne overleed kinderloos in 1493. Jean IV trouwde daarna in 1495 met

    • Philiberte de Luxembourg, dochter van Antoine de Luxembourg, Comte de Roussy, de Brienne et de Ligny en Antoinette de Bauffremont. Uit het huwelijk met Philiberta werden drie kinderen geboren:

     

    •         Claudia de Chalon-Arlay, geboren circa 1498, overleden op 31 May 1521, getrouwd met         Hendrik III van Nassau, geboren op 12 januari 1483 in siegen, overleden op 14 september 1538 in Breda, ouders van Ren?van Chalon

     

    • Claudius de Chalon-Arlay, heer van Arguel, stierf, amper een jaar oud, in 1500

     

    •         Philibert de Chalon-Arlay, erfgenaam van de bezittingen en de titels van zijn vader. Hij voerde de titel Prince d'Orange. In zijn testament wees Philibert zijn neef Ren?van Chalon aan als zijn universele erfgenaam.

     
  •  Philibert de Chalon-Arlay, geboren op 18 maart 1502 in Lons-le-Saunier ? nabij Florence, overleden op 3 augustus 1530, was prins van Orange. Na zijn dood werd zijn neef Ren?van Chalon de eerste Nassau die de titel Prins van Orange voerde.

    Philibert was een zoon van Jean IV de Chalon-Arlay en Philiberta van Luxemburg. Hij werd na de dood van zijn vader, 3 weken nadat hij geboren was, streng opgevoed door zijn Moeder. In 1517 kreeg hij een aanbod van keizer Karel V om zich onder diens hof te scharen. Eenzelfde aanbod van Frans I van Frankrijk afslaande, nam Philibert het aanbod van Karel V met beide handen aan. Onder zijn leiding, doch zonder zijn goedkeuring, vond in 1527 de sacco di Roma plaats. Hij had het commando overgenomen van Karel III van Bourbon, die gesneuveld was tijdens de beklimming van een der stadsmuren. Na drie dagen van vreselijke misstanden door de keizerlijke troepen, gaf Philibert het sein om de plundering te stoppen. Maar de ongedisciplineerde soldaten negeerden zijn bevel en zouden de pauselijke stad nog bijna een jaar lang teisteren. In zijn testament stelde Philibert de Chalon-Arlay zijn neef Regney de Nassaou (Ren?van Nassau-Breda), kind van zijn zuster Claudia van Chalon en Hendrik III van Nassau, aan als universeel erfgenaam. Ren?van Nassau voerde na de dood van zijn oom de titel prins van Oranje en ging de naam "Chalon" gebruiken.

    Vanaf 1528 was Philibert de Chalon-Arlay onderkoning van Napels. Hij sneuvelde in 1530 bij Florence tijdens de Oorlog van de Liga van Cognac en werd op 24 oktober 1530 bijgezet in de Eglise des Cordeliers te Lons-le-Saunier.

     


Huis Nassau

  • Ren?van Chalon, geboren op 5 februari 1519 in Breda, overleden op 18 juli 1544 in Saint-Dizier, historisch en in het vroegere Frans Ren?de Ch?on, gelatiniseerde naam Renatus de Ch?on, ook wel Reynaert van Nassau genoemd, was graaf van Nassau en Vianden, heer van Breda en de Lek van 1519 tot 1540, en heer van Corroy, Frasne en Ch?emont van 1540 tot zijn dood. Hij was stadhouder van Holland, Zeeland en Utrecht en vanaf 1543 ook van Gelre en Zutphen. Vanaf 1530 was hij prins van Orange.

    Hij was een zoon van graaf Hendrik III van Nassau-Breda en q. In 1530 erfde hij van zijn kinderloos gestorven oom Philibert van Chalon (1502-1530), het soevereine en in naam onafhankelijke vorstendom Orange (Oranje) en een groot aantal bezittingen in het vrijgraafschap Bourgondi?(Franche-Comt? en de Dauphin? Ren?is de eerste Nassau die zich prins van Orange mocht noemen en door bezit van dit prinsdom een soevereine vorst was. Vanaf die tijd noemde hij zich "van Chalon". Hij nam ook het devies van de familie "Je maintiendrai Ch?on" over, dat hij later wijzigde in "Je maintiendrai Nassau". De Nederlandse wapenspreuk "Je maintiendrai" is hiervan afkomstig. Ren?had het prinsdom van zijn oom in principe geerfd onder de voorwaarde, dat hij de naam en het wapen zou dragen van het huis Ch?on-Orange, maar werd daarvan bij onderhands codicil alsnog vrijgesteld. Niettemin wordt hij veelal tot het huis Ch?on-Orange gerekend en is hij in de geschiedenis eerder bekend gebleven als Ren?van Ch?on, dan als ?Ren?van Nassau-Breda?.

             

    Ren?van Ch?on trouwde op 20 augustus 1540 in Bar-le-Duc met Anna van Lotharingen, geboren circa 1522, overleden circa 1568. Zij kregen een dochtertje, Maria, dat slechts drie weken oud werd en werd bijgezet in een grafkelder in de Grote Kerk van Breda. Verder bleef het huwelijk kinderloos. Wel kreeg Ren? bij een onbekende vrouw een bastaardzoon genaamd Palamedes van Chalon; hij werd geboren in 1540. Hij trouwde met Polyxena van Mansfeld. Samen kregen zij Hendrik, Margaretha en Ren? Hendrik van Ch?on trouwde met Odilia van Heu. Zij kregen nog een zoon en twee dochters; echter hun zoon Lamoraal van Chalon liet geen mannelijke nakomelingen na.

    In dienst van keizer Karel V sneuvelde Ren?van Chalon tijdens het beleg van Saint-Dizier in 1544. Hij werd bijgezet in een grafkelder in de Grote Kerk te Breda. In de kerk Saint-?ienne te Bar-le-Duc is zijn grafmonument opgericht.

    Ren?van Ch?on werd, krachtens zijn kort voor zijn dood opgestelde testament, opgevolgd door zijn neef Willem, die daarmee ook de titel prins van Orange van hem erfde.

     
  • Willem van Orange, geboren op 24 april 1533 in slot Dillenburg, overleden op 10 juli 1584 in Delft, prins van Oranje, graaf van Nassau-Dillenburg, beter bekend als Willem van Oranje of onder zijn bijnaam Willem de Zwijger, en in Nederland vaak Vader des vaderlands genoemd, was aanvankelijk stadhouder (plaatsvervanger) voor de regerend heer der Nederlanden. Hij begon zijn loopbaan in dienst van de Rooms-Duitse keizer Karel V. Meningsverschillen met Karels opvolger Filips leidden uiteindelijk tot de Tachtigjarige Oorlog.

    Deze oorlog had als eindresultaat dat de Noordelijke Nederlanden in 1648, bij de Vrede van M?ster, internationaal erkend werden als onafhankelijke staat. In kronieken, brieven en documenten uit de 16e eeuw wordt soms gesproken over de Opstand. Ook in de hedendaagse literatuur wordt het begin van de Tachtigjarige Oorlog veelal weer aangeduid met de (Nederlandse) Opstand.

    De lijfspreuk van de prins was Je maintiendrai (Ik zal handhaven). Aan het eind van zijn leven breidde de prins deze uit: Je maintiendrai l'honneur, la foy, la loi de Dieu, du Roy, de mes amis et moy (Ik zal de eer, het geloof, de wet van God, van de koning, van mijn vrienden en mij handhaven). De oorspronkelijke lijfspreuk ("Je maintiendrai Chalon") was afkomstig van Oranjes erflater Ren?van Chalon, die deze later wijzigde in "Je maintiendrai Nassau".

    Op 10 juli 1584 overleed Willem van Oranje als gevolg van de aanslag van Balthasar Gerards.

    Willen van Oranje trouwde met:

     
    •       Anna van Egmond , gravin van Buren, Lingen en Leerdam, werd in maart 1533 geboren. Zij was de enige dochter van Maximiliaan van Egmond en Fran?ise de Lannoy en was de eerste echtgenote van Willem van Orange. De familie van Egmond was een van de rijkste familie uit Nederlanden . Op 24 maart 1558 stierf Anna. Zij was alleen maar 25 jaar. Zij werd begraven in het familiegraf in Breda.
     
    •       Anna van Saksen, geboren op 23 december 1544 in Dresden, overleden 8 december 1577 in Dresden. Ze was de tweede echtgenote van Willem van Oranje. Anna was de dochter van hertog (vanaf 1547: keurvorst) Maurits van Saksen en zijn vrouw Agnes van Hessen. Na de bepaling van de bruidsschat op 100.000 daalders werd op 24 augustus 1561 in Leipzig het huwelijk gesloten en een week later vertrok het paar naar de Nederlanden. Het huwelijk tussen Anna van Saksen en Willem van Oranje was slecht en op 14 december 1571 werd Anna gedwongen in te stemmen met een scheiding. Anna werd vervolgens krankzinnig verklaard. Haar kinderen werden haar afgenomen en de resterende tijd van haar leven bracht ze door in een dichtgemetselde kamer in het paleis van de Saksische keurvorst in Dresden. Ze stierf daar aan uitputting. Ze ligt in Mei?n begraven.
     
    •         Charlotte van Bourbon (Frans: Charlotte de Bourbon, geboren circa 1546/1547, overleden op 5 mei 1582 in Antwerpen, Ze was de dochter van Lodewijk III van Bourbon-Vend?e, hertog van Montpensier en Jacqueline de Longwy, gravin van Bar-sur-Seine. Charlotte was sinds 1575 de derde echtgenote van Willem van Oranje. In 1572 vluchtte Charlotte uit het klooster en zocht op advies van Johanna van Albret, koningin van Navarra, bescherming in Heidelberg bij de calvinistische Frederik III van de Palts (Louise Juliana, de oudste dochter van Charlotte, zou later trouwen met diens kleinzoon) en ging over tot het calvinisme. Daar ontmoette zij enkele weken later Willem van Oranje. Twee jaar later vroeg die haar via zijn vertrouweling Filips van Marnix van Sint-Aldegonde ten huwelijk. Na de eerste mislukte aanslag op Willems leven op 18 maart 1582 toen hij met een pistool in zijn wang was geschoten, verzorgde Charlotte haar man intensief. De legende wil dat ze dagenlang met haar vingers de geraakte ader heeft dicht gehouden. Hierdoor zou ze zozeer verzwakt zijn, dat ze enige tijd later bezweek. Feit is dat ze op 5 mei van datzelfde jaar aan een longontsteking overleed.
     
    •         Louise de Coligny, geboren in 23 september 1555 in Ch?illon-sur-Loing, overleden op 13 november 1620 in Fontainebleau. Ze was de vierde echtgenote van Willem van Oranje. Zij werd geboren als dochter van de vooraanstaande protestant Gaspard de Coligny en Charlotte de Laval. Zij  werd op 24 mei 1621 bijgezet in de grafkelder van Oranje-Nassau in de Nieuwe Kerk te Delft. Op 26 mei 1572 trouwde ze op 16-jarige leeftijd met de ongeveer twintig jaar oudere Charles de T?igny, een protestantse diplomaat. Nadat zowel Charles als haar vader tijdens de Bartholomeusnacht (24 augustus 1572) was vermoord, vluchtte zij naar Zwitserland. Op 12 april 1583 trouwde zij met prins Willem I in Antwerpen. Dit was het enige jaar sinds 1572 dat zij niet in rouwkleding was gekleed. Het huwelijk van Willem en Louise was politiek beladen, haar Franse afkomst maakte Louise niet erg populair in de Nederlanden. Nadat ze in 1619 tevergeefs bij haar stiefzoon prins Maurits had getracht de executie van Johan van Oldenbarnevelt te voorkomen, vertrok ze echter naar Frankrijk, waar ze tot haar dood in 1620 verbleef bij de Franse koningin-moeder Maria de' Medici.
     

    Zie verder in rubriek "Nassau"

 

 

 

_______________________________________________________________________________________________________________________________

Copyright 2001 - 2017 Karigro. Alle rechten voorbehouden  |  Colofon  Privacy  |  Disclaimer